පේරුවේ පිටසක්වලට පාර කියන නස්කා රේකා

නස්කා රේඛා යනුවෙන් හඳුන්වන්නේ පේරු රාජ්යයේ දකුණු දෙසට වන්නට පිහිටි නස්තෘ කාන්තාරය මත දක්නට ලැබෙන අති විශාල වූ ලේඛන සමූහයකි. කාන්තාර තට්ටුවේ නොගැඹුරු කැපීම් සිදු කිරීම හෝ ගල් කැට ඉවත් කිරීම මගින් නිර්මාණය කෙරුණු මෙම රේඛා හා රූප ක්‍රි.පූ 4000-6511 ත් අතර කාලයට අයත් බව සැලකේ. ඒවා මුල්වරට ලොවට අනාවරණය කළේ දහස් නවසිය විසි හතේදී පේරු ජාතිය පුරාවිද්යාඥයෙක් වූ 'ටොරිāයෝ මෙහි යා' විසින් 1927 දී මෙය යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස නම් කෙරුණි. මෙහි බොහෝ රේඛා කාන්තාර භූමිය හරහා සෘජුව දිවෙන නමුත් ඒ අතර සත්ත්ව හා ශාක රූප දකින්නට හැකිය.

විවිධ විද්වතුන් විවිධ මත ඉදිරිපත් කර ඇත. මහාවාර්‍ය ඇටෙනිසන් විසින් නිර්මාණය කරන රේඛා දිනදර්ශන යතුරු සොයා ගැනීම හා කඳුකර දිවියන් සම්බන්ධ විය හැකි බවයි. මේ මතයට සමඟ ගැලපෙන තවත් මතයක් ඉදිරිපත් කරයි. ඒ මාකස් පීටර්, ඩේවිස් ජොන්සන් යන දෙදෙන විසින් පවසන්නේ නස්තා ඉහළින් භූගත ජලය ගලාගෙන යන ආකාරය දැක්වෙන බවයි. එසේම තවත් ප්‍රසිද්ධ මතයක් ලෙස ඉන් තාරකා අතර දින සම්බන්ධයෙන් ගණිතඥයෙක් වන මාරියා රෙජි විසින් මේ මතය ඉදිරිපත් කරයි. මේ පිළිබඳව ඉතා ප්‍රසිද්ධ පරිවරයෙක් ලෙස අදටත් සලකයි. ඇය පවසන ආකාරයට මේ නස්කා ලයින් හා අභ්‍යවකාශ අතර සම්බන්ධයක් තිබිය යුතුයි. විශේෂයෙන්ම අපේ සූර්යයායේ ගමන් මඟ විවිධ වැදගත් තාරකාවල පිහිටීම හා ග්‍රහ ලෝකවල ගමන් මාර්ගයන් පිළිබඳ මේ රේඛා හා විවිධ රූප සටහන් තුළින් හඳුනා ගත හැක. විශාල මකුළුවෙකු ගේ රුවක් හා වඳුරු ගේ රුවක් සහිත හැඩයක් ඇත.

මේ රූප සටහන් දෙකෙන් මරායන් තාරකා රාශිය හා සමේ තාරකා රාශි පිළිබඳ සම්බන්ධයක් ගොඩ නගා ගැනීමට හැකිය. හැබැයි මේ මත සියල්ලටම එහා යන වෙනස් මතයක් ඉදිරිපත් කරයි. එලිෆන්ට් එකෙන් කියන ස්විස් ජාතික කතුවරයා හෝ කතුවරිය පුරා විද්යාඥයෙක් ලෙසත් ප්‍රසිද්ධ පුද්ගලයෙක් ඔහු කියන ආකාරයට මීට අවුරුදු දහස් ගණනකට පෙර පෘථිවියට පැමිණි වි වෙනත් ජීවයක් වෙනුවෙන් මේ රේඛා නිර්මාණය වූ බව මේ රේඛා නිර්මාණය කර ඇත්තේ නකා වරුන් විසින්ම සක්වළ ජීවීන් නෙවෙයි. හැබැයි ඒ නිර්මාණය කර ඇත්තේ ඒ පැමිණි වෙනත් ජීවීන් සඳහා එහෙන් ඉතා පැහැදිලි නස්තා වරු මේ රූපය නිර්මාණය කළේ ඔවුන්ගේ ශිෂ්ටාචාරය ජනතාවට බලන්න නොවේ පොළොවේ සිට බලන තල ඇත්තටම පේන රේඛා පමණයි.

රූපය හෝ හැඩය දකින්න නම් අනිවාරයෙන්ම ගුවනට යාමට සිදු වේ. මූලික හැඩයන් කාන්තාර පොළොවේ මතු වෙන්නෙ හැකියාවක් තිබිය හැකි බව මේ සක්වල ජීවිත් මොන ආකාරයකට පැමිණියත් නික්ම යාමෙන් පසු නැවත ඔවුන්ගේ පැමිණීම බලාපොරොත්තුවෙන් තස්කා වරුන් අනෙකුත් රේඛා බහුජාතික හැඩයක් රූප සටහන් නිර්මාණය කර ඇත. රූප සටහන් කුඩා ප්‍රමානයේ වන්නේ මේ කුරුල්ලෙකුගේ රුව සහිත රූපය හා වඳුරු රූපයට පනහක් පමණ විශාල මකුළු රූපය විශාල ඒ වගේම රේඛාවේ දෙක සියලු ප්‍රමානය ගත්තොත් වර්ග කිලෝමීටර 450ක් තරම් අති විශාල වර්ග කිලෝමීටර් හාරසිය පනහක් ගැන කිසිසේත්ම සුළුපටු දුරක් නෙවෙයි. වැදගත්ම කාරණය මේ සියලුම රූප ඉතා පැහැදිලිව දැකිය. ගුවනේදී පමණයි එකෙන් ඉතා පැහැදිලි මේ රූපය නිර්මාණය කළේ ඔවුන්ගේ ශිෂ්ටාචාරය ජනතාවට බැලීමට නොව කියන කාරණය පොළොවේ ඉඳලා බලන කළ පේනෙන්නෙ රේඛා පමණකි. රූපය හෝ හැඩය දකින්න නම් අනිවාර්යෙන්ම ගුවනට යා යුතුයි.

මෙය යුනෙස්කෝ ලෝක උරුම අඩවියක් ලෙස නම් කෙරුණි. මෙහිදී මෙහි බොහෝ රේඛා කාන්තාර භූමිය හරහා සෘජුව තිබෙන නමුත් ඒ අතර සත්ව හා ශාකවල සංකේතාත්මක රූප ද දකින්නට ලැබෙයි. මෙහි ඇතැම් සංකේතාත්මක රූප මීටර් භාරසීයක් පමණ විශාල වන අතර රේඛාවල ඒකාබද්ධ කිලෝමිටර් 1300 පමණ වෙයි. මෙ රේඛා සහ රූප කාන්තාර භූමියෙහි වර්ග කිලෝ මීටර් පන්සියක පමණ ප්‍රදේශයක් පුරා පැතිර පවතී. රතු සහ දුඹුරු යකඩ ඔක්සයිඩ් වලින් ආවරණය වුණු ගල් කැටවල ඉහළ තට්ටුව ඉවත් කර කන සහ අළු පැහැති පස මතු කිරීම මගින් මෙම රේඛා නිර්මාණය කර ඇත. නස්කා රේඛා රූප වල විශේෂත්වය වන්නේ ඒවායෙහි නියම හැඩකල පැහැදිලිව දිස්වන්නේ අහසට පමණකි.

තාන්තාරයේ ඇති හුදකලා බව වියලි සුළං රහිත ස්ථාවර දේශගුණය නිසා බොහෝ දුරට මෙපමණ කාලයක් මෙම නස්කා රේඛා ස්වභාවිකව ආරක්ෂා වී ඇත. නමුත් 2012 පමණ වන විට ඉඩම් වල පදිංචිකරුවන් ගේ පැමිණිම නිසා රේඛා පිරිහෙමින් පවතින සිව දක්නට ලැබේ. මෙහි ඇති රූපවල සංකීර්ණතාවය එකිනෙකට වෙනස් සිය ගණනක් සිබෙන්නේ සරල රේඛා සහ ජ්‍යාමිතික හැඩකල ඒ අතර අති විශාල සත්ත්ව රූප හැත්තෑවක් පමණ සිබේ. අනෙක් ඒවා ශාක හෝ මල් වල රූප මෙහි කුරුල්ලන්, වඳුරන්, මකුළුවන් වැනි සත්ව රූප විශාල ප්‍රමාණයක් දකින්නට ලැබේ. ස්විස්ටර්ලන්ත ජාතික පරික් නිකන් විසින් රචිත කෘතියෙන් මෙම නස්කා රේඛා වලට වැඩි අවධානයක් ලබා දී ඇත. වශE මේවා පිටසත්වල ජිවීන් වෙනුවෙන් නිර්මාණය කළ ඒවා බවටද විද්වතුන් පවසයි. පිටසක්වල යානා ගොඩ බැපිට මෙම සිතුවම් උපකාරී වන්නට ඇති බව ඔවුන්ගේ මතයයි. ජර්මානු ගණිතඥ මරියා රයික් පවසන්නේ මෙය අහසට පමණක් පෙනෙන ලෙස සැකසු ගඟත දින දර්ශනයක් බවයි. මේ පිළිබඳ තවත් මතයක් වන්නේ තස්මා වරුන් විශ්වය පිළිබඳව යම් අවබෝධයකින් හා සම්බන්ධතාවයකින් සිටි බවයි. ඒ අනුව මේ නස්නා රටා සහ තාරකා මණ්ඩල අතර සම්බන්ධයක් ඇති බව ඇතමුන් පෙන්වා දෙයි. ගුවනේ සිට බැලීමට අදින ලද චිත්‍ර දෙවියන් වෙනුවෙන් අඳින ලද බව පවසයි.

වර්ෂ 2020 ඩ්‍රෝන යානා භාවිතයෙන් කරන ලද සොයා ගැනීම් වලට අනුව නව රූප අසූවත් සියත් අතර ප්‍රමාණයක් හමු වී තිබේ. කෙසේ වුවත් ලෝකයටම ප්‍රශ්නාර්ථයක් ඉතුරු කරමින් නස්කාවරුන් විසින් නිර්මාණය කරන ලද මේ චිත්‍ර පිළිබඳව අනාගතයේදීත් මිනිසුන් කතා බහ කරාති. මේවා කුමන හේතුවක් නිසා නිර්මාණය කරන්නට ඇත්ද?, කවුරුන් වෙනුවෙන් නිර්මාණය කරන්නට ඇත්ද? යනාදී බොහොමයක්ප්‍රශ්න වලට පිළිතුරු පුරාවිද්යාඥයන්, ඉතිහාසඥයන් හා පර්යේෂකයන් විසින් අනාගතයේදී සොයා ගනු ඇත.

ආර්.එම්.එන්. මහේසිකා ධර්මසේන

කැලණිය විශ්ව විද්‍යාලය

https://share.google/t1qDv13z1IJfWG6c2
https://share.google/9etuNELHX5lMWBA3Q