සාහිත්යය හා සන්නිවේදනය (Appreciation of Literature and Communication)
සාහිත්ය
භාෂාව උපයෝග කර ගනිමින් රසය ජනනය කරන කලාව, සාහිත්යය ලෙස හැඳින්වෙයි. "සමාන හදවත" යන්න සාහිත්යය යන වචනයෙන් අදහස් වෙයි. එය හුදෙක් භාෂා වික්රමයක් පමණක් නොව මානව ජීවිතයේ විවිධ පැතිකඩ නිරූපණය කරන මාධ්යයකි. සාහිත්යය නිර්මාණය, රස වින්දනය හා විචාරය යන ක්ෂේත්ර තුනකින් සමන්විත බව ඇතැම් විචාරකයෝ පවසති.රුසියානූ රෝමන් ජැකොබ්සන් අර්ථ දක්වන පරිදි සාහිත්ය යනු සාමාන්ය කතා මත ක්රියාකරන්නාවූ සංවිධානාත්මක ප්රචණ්ඩත්වයකි. එය සාහිත්ය එදිනෙදා දිවියෙන් හා සාකච්ඡා වලින් වෙනස් වන අයුරු විදහා දක්වයි.ජාතීන් හට සාහිත්යයන් ඇත්තේ සංවිධාන දාර්ශනික අධ්යාපන ආයතන හා ඓතිහාසික කාල වකවානු ඇත්තාක් සේය. සාමාන්ය පිළිගත් අදහස වනුයේ ජාතියක සාහිත්යය එනම් සාහිත්යමය කෘතිවල එකතුවෙන් එම ජාතිය සම්පුර්ණ පරිපුර්ණත්වයක් ලබන බවය.
සිංහල සාහිත්යයේ ආරම්භය සහ විකාශය:
සිංහල සාහිත්යයේ ඉතිහාසය වසර දහස් ගණනක් ඈතට දිව යයි. ක්රි.පූ. 3 වැනි සියවසේ මිහිඳු මහරහතන් වහන්සේ ලංකාවට බුදුදහම ගෙන ඒමත් සමඟම, ධර්ම ග්රන්ථ සිංහලයට නැගීමෙන් මුල්කාලීන සිංහල සාහිත්යයේ මූලාරම්භය සනිටුහන් විය.
-
මුල් යුගය (අනුරාධපුර යුගය): මෙම යුගයේදී වැඩි වශයෙන් ලියැවුණේ බෞද්ධ සාහිත්යයයි. අටුවා සිංහලයට පරිවර්තනය කිරීම සහ පාලි ත්රිපිටකයට සිංහල අටුවා ලිවීම ප්රමුඛ විය. "සිංහල බෝධිවංශය", "දම්පියා අටුවා ගැටපදය" වැනි කෘති මේ යුගයට අයත් වේ.
-
මධ්යකාලීන යුගය (පොළොන්නරු, දඹදෙණි, කුරුණෑගල, ගම්පල, කෝට්ටේ යුගයන්): මෙම කාලය සිංහල සාහිත්යයේ ස්වර්ණමය යුගයක් ලෙස සැලකිය හැකියි. ගද්ය හා පද්ය නිර්මාණ බහුලව බිහි විය.
- පද්ය සාහිත්යය: "සැළලිහිණි සංදේශය", "ගිරා සංදේශය", "කෝකිල සංදේශය", "හංස සංදේශය" වැනි සංදේශ කාව්ය; "කව්සිළුමිණ", "මුළුතිරිඳු සිරිත" වැනි මහා කාව්ය; "ලෝවැඩ සඟරාව", "සුවිසි විවරණ" වැනි උපදේශ කාව්ය බිහි විය.
- ගද්ය සාහිත්යය: "අමාවතුර", "බුත්සරණ", "ධර්මප්රදීපිකාව", "පූජාවලිය", "සද්ධර්මරත්නාවලිය", "සරසඳාව" වැනි අගනා ගද්ය කෘති ලියැවුණි. මෙම කෘති බුද්ධ චරිතය, ජාතක කතා සහ බෞද්ධ දර්ශනය පාදක කරගෙන නිර්මාණය වී ඇත.
-
නූතන යුගය (නූතන සාහිත්යය): 19 වැනි සියවසේ අගභාගය වන විට බටහිර අධ්යාපනයේ ආභාෂයත්, මුද්රණ ශිල්පයේ දියුණුවත් සමඟ සිංහල සාහිත්යය නව මඟකට යොමු විය.
- නවකතා සහ කෙටිකතා: මුද්රණ ශිල්පයේ දියුණුවත්, බටහිර නවකතා ආභාෂයත් සමඟ සිංහල නවකතා හා කෙටිකතා බිහි විය. පියදාස සිරිසේන, මාර්ටින් වික්රමසිංහ, ජී.බී. සේනානායක, එදිරිවීර සරච්චන්ද්ර, ගුණදාස අමරසේකර, මහගම සේකර, සයිමන් නවගත්තේගම වැනි ලේඛකයෝ නවකතා හා කෙටිකතා ක්ෂේත්රය පොහොසත් කළහ.
- නාට්ය කලාව: කෝලම්, සොකරි, නාඩගම් වැනි සාම්ප්රදායික නාට්ය කලාවෙන් පසුව, නූතන නාට්ය කලාවක් බිහි විය. මනමේ, සිංහබාහු, මහාසාර වැනි සරච්චන්ද්රයන්ගේ නාට්ය සිංහල නාට්ය කලාවේ සන්ධිස්ථාන විය.
- විචාර සාහිත්යය: නූතන සාහිත්ය නිර්මාණ ඇගයීම සඳහා විචාර සාහිත්යයක්ද බිහි විය. මහාචාර්ය එදිරිවීර සරච්චන්ද්ර, මහාචාර්ය සුචරිත ගම්ලත් වැනි විචාරකයන් මෙයට දායක විය.
- ළමා සාහිත්යය: ළමුන් සඳහා විශේෂිත වූ කෘතිද බිහි විය.
සිංහල සාහිත්යයේ ප්රධාන ලක්ෂණ:
-
බෞද්ධ ආභාෂය: සිංහල සාහිත්යය බුදුදහම සමඟ අතිශයින් බැඳී පවතී. බොහෝ සාහිත්ය කෘතිවල බෞද්ධ දර්ශනය, ජාතක කතා, බුද්ධ චරිතය සහ බෝසත් ගුණ අන්තර්ගත වේ. මෙය සිංහල සාහිත්යයට ආවේණික වූ සුවිශේෂී ලක්ෂණයකි.
-
සංදේශ කාව්ය සම්ප්රදාය: කුරුල්ලන් හෝ දූතයන් මාර්ගයෙන් පණිවිඩ යැවීම සිංහල පද්ය සාහිත්යයේ වැදගත් අංගයකි. සැළලිහිණි, ගිරා, කෝකිල වැනි සංදේශ කාව්ය මේ සඳහා කදිම නිදසුන් ය.
-
ගද්යයේ දියුණුව: මධ්යකාලීන යුගයේදී අමාවතුර, බුත්සරණ, සද්ධර්මරත්නාවලිය වැනි කෘති හරහා සිංහල ගද්යය ඉතා දියුණු තත්ත්වයකට පත් විය. මෙම කෘතිවල භාෂා ශෛලිය, වචනාලංකාරය සහ කතා කීමේ හැකියාව අතිවිශිෂ්ට ය.
-
උපදේශාත්මක ස්වරූපය: සිංහල සාහිත්යයේ බොහෝ කෘතිවලින් පාඨකයාට සදාචාරාත්මක, ආගමික හෝ සමාජීය උපදේශ ලබා දීමට උත්සාහ කරයි. ලෝවැඩ සඟරාව, ගුත්තිල කාව්යය වැනි කෘති මේ සඳහා නිදසුන් ය.
-
ප්රාදේශීය අනන්යතාව: සිංහල සාහිත්යය තුළ ශ්රී ලාංකේය සංස්කෘතිය, සිරිත් විරිත්, ජන ජීවිතය සහ ස්වභාව සෞන්දර්යය ඉතා සූක්ෂම ලෙස නිරූපණය කරයි.
-
අලංකාර භාෂා භාවිතය: වර්ණනා, උපමා, රූපක, අතිශයෝක්ති වැනි අලංකාරෝක්ති බහුලව භාවිත කරමින් භාෂාව පොහොසත් කිරීම සිංහල සාහිත්යයේ ප්රධාන ලක්ෂණයකි.
-
නූතන ප්රවණතා: නූතන යුගයේදී බටහිර සාහිත්යයේ බලපෑමෙන් යථාර්ථවාදය, සංකේතවාදය, අධි-යථාර්ථවාදය වැනි නව ප්රවණතා සිංහල සාහිත්යයට එක් විය.
සන්නිවේදනය
ප්රධානම වශයෙන් නිර්මානාත්මක සන්නිවේදන භාවිතය වර්ථමානයේ කැපි පෙනෙන සධකයකි.ඒ හරහා පුද්ගලයාට මිනිසා හා තව දුරටත් සම්බන්ධවීමේ හැකියාවක් නිතැතින් හිමි වේ.එසේම විවිධ මාධයන් හරහා ප්රධානම ලෙස ජන මාධ්ය හරහා මෙම ක්රියාවලිය සිදු කරනු දැක ගත හැක.
සන්නිවේදනයේ මූලිකාංග:
සන්නිවේදන ක්රියාවලියට සාමාන්යයෙන් පහත සඳහන් මූලිකාංග ඇතුළත් වේ:
-
පණිවිඩය (Message): සන්නිවේදනය කිරීමට අවශ්ය තොරතුරු, අදහස, හැඟීම හෝ සංකල්පය.
-
පණිවිඩය යවන්නා/මූලාශ්රය (Sender/Source): පණිවිඩය නිර්මාණය කර එය යවන පුද්ගලයා හෝ ආයතනය.
-
සංකේතනය (Encoding): යවන්නා තම පණිවිඩය, ලබාගන්නාට තේරුම් ගත හැකි ආකාරයේ සංකේත (වචන, රූප, අභිනයන්, සංඥා) බවට පත් කිරීම.
-
මාධ්යය/නාලිකාව (Medium/Channel): පණිවිඩය ගමන් කරන මාර්ගය. (උදා: කටහඬ, දුරකථනය, විද්යුත් තැපෑල, මුහුණට මුහුණ කතා කිරීම, ගුවන් විදුලිය, රූපවාහිනිය, ලිපිය).
-
විසංකේතනය (Decoding): පණිවිඩය ලබාගන්නා විසින් සංකේතනය කරන ලද පණිවිඩය නැවත තේරුම් ගත හැකි තොරතුරු බවට පත් කිරීම.
-
පණිවිඩය ලබාගන්නා (Receiver): පණිවිඩය ලබාගෙන එය තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කරන පුද්ගලයා හෝ කණ්ඩායම.
-
ප්රතිපෝෂණය (Feedback): පණිවිඩය ලබාගන්නා විසින් පණිවිඩය ලැබුණු බවත්, තේරුම් ගත් ආකාරයත්, යවන්නාට නැවත දැනුම් දීම. මෙය සන්නිවේදනය සාර්ථකද යන්න තීරණය කිරීමට වැදගත් වේ.
-
බාධා/ඝෝෂාව (Noise/Barriers): සන්නිවේදන ක්රියාවලියට බාධා කරන ඕනෑම දෙයක්. (උදා: ශබ්දය, භාෂා ගැටලු, සංස්කෘතික වෙනස්කම්, මානසික ආතතිය, වැරදි අර්ථකථන).
සන්නිවේදනයේ වැදගත්කම:
- පුද්ගල සම්බන්ධතා: මිනිසුන් අතර සබඳතා ගොඩනැගීමට, පවත්වා ගැනීමට සහ ශක්තිමත් කිරීමට අත්යවශ්යයි.
- සමාජ සංවර්ධනය: සමාජයක දැනුම, සංස්කෘතිය සහ වටිනාකම් පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට ගෙන යෑමට උපකාරී වේ.
- ආයතනික සහ ව්යාපාරික සාර්ථකත්වය: ආයතන තුළ කාර්යක්ෂමතාව, ගැටලු නිරාකරණය සහ තීරණ ගැනීම සඳහා නිසි සන්නිවේදනය අත්යවශ්යයි.
- දැනුම ව්යාප්තිය: අධ්යාපනය, පර්යේෂණ සහ නව සොයාගැනීම් බෙදා හැරීමට සන්නිවේදනය අත්යවශ්යයි.
- පුද්ගලික වර්ධනය: අන් අය සමඟ අන්තර් ක්රියා කිරීමෙන් පුද්ගලයන්ට අලුත් දේ ඉගෙන ගැනීමටත්, ඔවුන්ගේ අදහස් පුළුල් කර ගැනීමටත් හැකි වේ.
- ගැටුම් නිරාකරණය: විවෘත හා ඵලදායී සන්නිවේදනය මගින් වැරදි වැටහීම් සහ ගැටුම් අවම කරගත හැක.
ඵලදායී සන්නිවේදනයක් සඳහා:
- පැහැදිලිකම: පණිවිඩය පැහැදිලි විය යුතුයි.
- සවන් දීම: හොඳ සන්නිවේදකයෙක් යනු හොඳ සවන්දෙන්නෙකු ද වේ.
- අනුකම්පාව: අන් අයගේ දෘෂ්ටි කෝණයන් තේරුම් ගැනීමට උත්සාහ කිරීම.
- නිවැරදි භාෂාව: ඉලක්කගත ප්රේක්ෂකයන්ට තේරුම් ගත හැකි භාෂාවක් භාවිත කිරීම.
- ප්රතිපෝෂණය ලබා දීම සහ ලබා ගැනීම: සන්නිවේදන ක්රියාවලියේ දෙපැත්තම ක්රියාකාරී විය යුතුයි.
සාහිත්ය හා සන්නිවේදනය
සන්නිවේදනය මානව සමාජයේ වැදගත්ම ක්රියාකාරකම්වලින් එකක් බව අපි කවුරුත් දන්නා කරුණකි.ඉතා සරල ක්රමවල සිට වඩාත් සංකීර්ණ සහ නිර්මාණාත්මක ක්රම දක්වා වූ විවිධ උපායමාර්ග යොදා ගනිමින් සන්නිවේදනය සිදු කරයි. ඈත අතීතයේ සිටම පුද්ගලයා සන්නිවේදනය සඳහා විවිධ වූ නිර්මාණාත්මක ක්රම යොදාගෙන තිබූ බව සඳහන්වේ.සාමාන්ය සමාජයෙහි සිදුවන සන්නිවේදනයේදීමෙන්ම සන්නිවේදනයේදීමෙන්ම මාධ්ය හරහා කරන සන්නිවේදනයේදී දැන් නිර්මාණාත්මක භාවයට වැඩි වැදගත්කමක් හිමිවේ.විශේෂයෙන්ම ජනමාධ්ය හා නව මාධ්යවල වාණිජ පරමාර්ථ ඉටු කර ගැනීම සඳහා නිර්මාණාත්මක සන්නිවේදන විධික්රම භාවිතය ශීඝ්රයෙන් ඉහළ යමින් පවතී.එයා මේ වන විට තරගයක් දක්වාම වර්ධනය වී ඇත.
සාහිත්යය සන්නිවේදන මාධ්යයක් ලෙස:
- අදහස් හා හැඟීම් ප්රකාශ කිරීම: සාහිත්යය යනු ලේඛකයෙකුට තම අභ්යන්තර සිතුවිලි, හැඟීම්, අත්දැකීම් සහ අදහස් කලාත්මක හා සංකීර්ණ ආකාරයකින් පාඨකයා වෙත සන්නිවේදනය කිරීමට ඇති ප්රබලතම මාධ්යයකි. කවියක්, නවකතාවක්, කෙටිකතාවක් හෝ නාට්යයක් තුළින් ලේඛකයා තම පණිවිඩය, දර්ශනය හෝ විචාරය ඉදිරිපත් කරයි.
- සමාජීය හා සංස්කෘතික සන්නිවේදනය: සාහිත්යය සමාජයේ වටිනාකම්, සිරිත් විරිත්, සම්ප්රදායන්, ඉතිහාසය සහ සංස්කෘතිය පරම්පරාවෙන් පරම්පරාවට සන්නිවේදනය කරයි. එය සමාජයක සාමූහික මතකය සහ අනන්යතාව ගොඩනැගීමට දායක වේ. උදාහරණයක් ලෙස, ජන කතා හෝ පුරාණ කාව්ය තුළින් අතීත සමාජයේ ජීවන රටාව, විශ්වාසයන් සහ සාරධර්ම වර්තමානයට සන්නිවේදනය වේ.
- චින්තනය උත්තේජනය කිරීම: සාහිත්ය කෘති බොහෝ විට පාඨකයාට ගැඹුරින් සිතීමටත්, විවිධ දෘෂ්ටි කෝණයන්ගෙන් ලෝකය දැකීමටත් පොලඹවයි. මෙය ලේඛකයා සහ පාඨකයා අතර සිදුවන සංකීර්ණ සන්නිවේදන ක්රියාවලියකි. පාඨකයා සාහිත්ය නිර්මාණය විචාරාත්මකව විශ්ලේෂණය කරමින්, එහි අන්තර්ගත පණිවිඩය තමාටම විසංකේතනය කර ගනී.
- ආනන්දය හා විනෝදාස්වාදය සන්නිවේදනය: සාහිත්යයේ ප්රධාන අරමුණක් වන්නේ පාඨකයාට ආනන්දයක් සහ විනෝදයක් ලබා දීමයි. කලාත්මක භාෂා භාවිතය, චරිත නිරූපණය සහ කතා ගලායාම හරහා මෙම ආනන්දය සන්නිවේදනය වේ.
සන්නිවේදනය සාහිත්යයට බලපාන ආකාරය:
- භාෂාවේ දියුණුව: සන්නිවේදන අවශ්යතා අනුව භාෂාව නිරන්තරයෙන් විකාශනය වන අතර, සාහිත්යය එම භාෂාවේ දියුණුවට සක්රීයව දායක වේ. සාහිත්ය නිර්මාණ තුළින් නව වචන, වාක්ය රටා සහ ප්රකාශන ශෛලීන් බිහි වේ.
- මාධ්යවල විකාශය: සන්නිවේදන තාක්ෂණයේ දියුණුවත් සමඟ සාහිත්යය ප්රකාශයට පත් කරන ආකාරය ද වෙනස් වී ඇත. මුද්රිත පොත්වල සිට ඊ-පොත්, ශ්රව්ය පොත් සහ අන්තර්ජාල ප්රකාශන දක්වා මාධ්ය විකාශය වී ඇති අතර, මෙය සාහිත්යයේ ප්රවේශය සහ ව්යාප්තිය පුළුල් කර ඇත.
- නිර්මාණාත්මක සන්නිවේදනය: සාහිත්යය යනු නිර්මාණාත්මක සන්නිවේදනයේ උත්තරීතර ස්වරූපයකි. ලේඛකයා සාමාන්ය සන්නිවේදනයෙන් ඔබ්බට ගොස්, පරිකල්පනය, උපමා, රූපක, සහ රිද්මය වැනි සාහිත්යමය අංග භාවිත කරමින් පණිවිඩය වඩාත් ආකර්ෂණීය හා ගැඹුරු ආකාරයකින් ඉදිරිපත් කරයි.
නිර්මාණාත්මක සන්නිවේදනය යනු කුමක්ද?
නිර්මාණාත්මක සන්නිවේදනය යනු සාමාන්ය, දෛනික සන්නිවේදනයෙන් ඔබ්බට ගොස්, සිතීම, හැඟීම් සහ අදහස් වඩාත් අලුත්, ආකර්ෂණීය, මතක තබා ගත හැකි සහ බලපෑම් සහගත ආකාරයකින් ඉදිරිපත් කිරීමයි. මෙහිදී හුදෙක් තොරතුරු ලබා දීමට වඩා, පණිවිඩය ලබා ගන්නාගේ අවධානය දිනා ගැනීම, ඔවුන්ගේ හැඟීම් අවුස්සාලීම සහ අර්ථයක් නිර්මාණය කිරීම අරමුණු කෙරේ. එය සන්නිවේදනයට කලාත්මක බවක්, නව්යතාවයක් සහ ගැඹුරක් එක් කිරීමකි.
නිර්මාණාත්මක සන්නිවේදනයේ ලක්ෂණ:
- නව්යතාවය (Novelty): අලුත් හා පෙර නොවූ විරූ ආකාරයෙන් අදහස් ඉදිරිපත් කිරීම. ක්ලීෂේ (clichés) හෙවත් කම්මැලි, පුනරාවර්තන රටාවන්ගෙන් මිදී මුල් අදහස් ජනනය කිරීම.
- අලංකාරය සහ සෞන්දර්යය (Aesthetics and Beauty): භාෂාව, රූප, ශබ්ද හෝ වෙනත් මාධ්යයන් කලාත්මකව හා සුන්දර ලෙස භාවිත කිරීම. මෙය පණිවිඩයට ආකර්ෂණයක් එක් කරයි.
- චිත්තවේගීය බලපෑම (Emotional Impact): පණිවිඩය ලබා ගන්නාගේ හැඟීම් සමඟ සම්බන්ධ වීම. සතුට, දුක, බිය, උද්යෝගය වැනි හැඟීම් අවුස්සමින් පණිවිඩය වඩාත් ස්ථිරව මතකයේ රැඳවීම.
- පරිකල්පනය උත්තේජනය (Stimulates Imagination): පාඨකයාගේ හෝ නරඹන්නාගේ පරිකල්පනය ක්රියාත්මක කිරීමට සැලැස්වීම. සිතීමට, ගැඹුරින් අර්ථ දැක්වීමට සහ නිර්මාණාත්මකව සම්බන්ධ වීමට අවස්ථාව ලබා දීම.
- පැහැදිලිකම සහ සරල බව (Clarity and Simplicity - often, but not always): සමහර විට සංකීර්ණ අදහස් පවා සරල හා තේරුම් ගැනීමට පහසු ආකාරයෙන් ඉදිරිපත් කිරීමේ හැකියාව. කෙසේ වෙතත්, ඇතැම් නිර්මාණාත්මක සන්නිවේදන රටාවන් සංකීර්ණ විය හැකිය.
- අද්විතීය ශෛලිය (Unique Style): නිර්මාණකරුවාට හෝ සන්නිවේදකයාට ආවේණික වූ ශෛලියක් ගොඩනගා ගැනීම.
- සංකේත සහ රූපක භාවිතය (Use of Symbols and Metaphors): සෘජු ප්රකාශනයට වඩා සංකේත, රූපක, උපමා, අතිශයෝක්ති වැනි සාහිත්යමය අංග භාවිතයෙන් පණිවිඩයට ගැඹුරු අර්ථයක් එක් කිරීම.
නිර්මාණාත්මක සන්නිවේදනයේ ප්රයෝජන/වැදගත්කම:
- අවධානය දිනා ගැනීම: අද පවතින තොරතුරු බහුල ලෝකයේ, අවධානය දිනා ගැනීම අසීරු ය. නිර්මාණාත්මක සන්නිවේදනය මගින් පණිවිඩයක් කැපී පෙනෙන ලෙස ඉදිරිපත් කළ හැකි අතර, එය ඉලක්කගත ප්රේක්ෂකයින්ගේ සිත්ගන්නා සුළු වේ.
- මතකයේ රැඳීම: නිර්මාණාත්මකව ඉදිරිපත් කරන ලද පණිවිඩ සාමාන්ය පණිවිඩවලට වඩා පහසුවෙන් මතකයේ රැඳේ.
- බලපෑමක් ඇති කිරීම: හැඟීම් සමඟ සම්බන්ධ වීම නිසා, නිර්මාණාත්මක සන්නිවේදනය පණිවිඩය ලබා ගන්නාගේ ආකල්ප, විශ්වාස හෝ හැසිරීම් වෙනස් කිරීමට වඩාත් සමත් වේ.
- අර්ථය ගැඹුරු කිරීම: සරල තොරතුරුවලින් ඔබ්බට ගොස්, පණිවිඩයට ගැඹුරු අර්ථයක් හා සංකීර්ණ බවක් එක් කරයි.
- අභිප්රේරණය (Motivation): පුද්ගලයන් ක්රියාවට නැංවීමට හෝ යම් දෙයක් කිරීමට පෙළඹවීමට නිර්මාණාත්මක සන්නිවේදනය යොදා ගත හැකියි (උදා: දැන්වීම්).
- වෙළඳ නාම ගොඩනැගීම (Brand Building): ව්යාපාරික ක්ෂේත්රයේ, නිර්මාණාත්මක සන්නිවේදනය මගින් නිෂ්පාදන හෝ සේවා සඳහා අද්විතීය අනන්යතාවක් සහ චිත්තවේගීය සම්බන්ධතාවක් ගොඩනැගිය හැකියි.
නිර්මාණාත්මක සන්නිවේදනයේ උදාහරණ:
- සාහිත්යය: කවි, නවකතා, කෙටිකතා, නාට්ය. (මෙය නිර්මාණාත්මක සන්නිවේදනයේ උත්තරීතර ස්වරූපයකි.)
- කලා කෘති: චිත්ර, මූර්ති, සංගීතය, නැටුම්.
- දැන්වීම්කරණය සහ අලෙවිකරණය: වෙළඳ දැන්වීම්, ප්රචාරක පට, සටන් පාඨ (slogans).
- චිත්රපට සහ රූපවාහිනී වැඩසටහන්: කතාන්දර කීම, චරිත නිරූපණය, දෘශ්ය ප්රයෝග භාවිතය.
- ඡායාරූපකරණය: එක් ඡායාරූපයක් තුළින් කතාවක් හෝ හැඟීමක් ප්රකාශ කිරීම.
- ජනමාධ්ය: විශේෂාංග ලිපි, නිර්මාණාත්මක වාර්තාකරණය.
- කථා කීම (Storytelling): සංකීර්ණ අදහස් හෝ දත්ත සරල කතාවක් ලෙස ඉදිරිපත් කිරීම.
නිර්මාණාත්මක සන්නිවේදනය දියුණු කරන්නේ කෙසේද?
- පුළුල්ව කියවීම සහ නිරීක්ෂණය: විවිධ නිර්මාණාත්මක කෘති, සාහිත්යය, කලාව, දැන්වීම්කරණය ආදිය අධ්යයනය කිරීම.
- පරිකල්පනය පුහුණු කිරීම: අලුත් අදහස් ජනනය කිරීමට මොළය පුහුණු කිරීම (Brainstorming, mind mapping).
- විවිධ මාධ්යයන් සමඟ අත්හදා බැලීම: භාෂාවට අමතරව රූප, ශබ්ද, චලනයන් වැනි දේ භාවිත කිරීමට උත්සාහ කිරීම.
- අවදානම් ගැනීම (Taking Risks): සාම්ප්රදායික නොවන ක්රම අත්හදා බැලීමට බිය නොවීම.
- ප්රතිපෝෂණ ලබා ගැනීම: අන් අයගේ අදහස් විවෘතව ලබා ගැනීම.
සාරාංශයක් ලෙස, නිර්මාණාත්මක සන්නිවේදනය යනු පණිවිඩයක් හුදෙක් ලබා දීමෙන් ඔබ්බට ගොස්, එය වඩාත් මතක තබා ගත හැකි, ආකර්ශනීය සහ චිත්තවේගීය වශයෙන් බලපෑම් සහගත ආකාරයකින් ඉදිරිපත් කිරීමයි. එය සන්නිවේදනයට කලාත්මක හා නව්ය ස්පර්ශයක් එක් කරයි.
